Komîsyona li Meclisê civiya: Êdî dema wê hatiye em bi dengekî bilind biaxivin

ENQERE - Nûman Kurtulmuş, di civîna komîsyona li Meclisê de axivî û got: “Êdî dema wê hatiye ku em derfet û hêza azadî, wekhevî û edaletê bi dengekî bilindtir biaxivin. Gelên ji hev hatine qutkirin heq dikin ku hevdu bi dengekî bilindtir bibihîsin.” 

Di çarçoveya pêvajoya çareseriya pirsgirêka Kurd de li Meclisê komîsyon hate avakirin. Komîsyon, li Meclisê civîna xwe ya ewil li dar dixe. Serokê Meclisê Nûman Kurtulmuş ku bi endamên partiyên siyasî yên di komîsyonê de cih digirin re hate gel hev, di civînê de axivî.  
 
Çendek mijarên di axaftina Kurtulmuş de derketin pêş wiha ne: “Komîsyona me, nerîn û îradeyeke nû ya ji bo meseleyeke ku bi dehan salaye enerjiya welatê me tune dike, biratiyê qels dike û ji hêla hin kesan ve tê provokekirin e. Bêguman li vir meseleya me ya esasî ne nivîsandina destûra bingehîn, reformên hiqûqê yan jî di carekê de çareserkirina hemû pirsgirêkan nîne. Îradeya bibîrxistina wê ye ku Meclis dengê gel e, barkêşa aştiya civakî, temînata biratiyê û navnîşana rewa ya çareseriyê ye. Ne bi hesabên siyasî, pênase û hînbûnên teng; navê tevgerîna bi cisaret, bi wijdan û bi edalet e. Ji ber ku pêvajoya bi temamî bêdengkirina çekan a rêxistinê û xwefesixkirina wê dest pê kirî, ne tenê meseleya kes, sazî an jî avadaniyeke siyasî ye. Yekser meseleya miletê me yê ezîz e. Qîmeta Komîsyona Meclisê jî tam di vir de ye. Ev komîsyon, bangekî ji bo xurtkirina manewiyeta civakê, mayindekirina biratiyê, qebûlkirina cudahiyên xwe û xurtkirina jiyana hevpar e. 
 
DEMA WÊ HATIYE KU EM BI DENGEKÎ BILINDTIR BIAXIVIN  
 
Serdema nû mecbûr e ku bibe serdemeke bêhtir li ser siyaset, fikir û wijdanê tê axaftin. Lêbelê li gel ewlehiyê, êdî dema wê hatiye ku em derfet û hêza azadî, wekhevî û edaletê bi dengekî bilindtir biaxivin. Erkeke din a vê komîsyonê jî ev e. Gelên piştî Şerê Yekemîn ê Cîhanê ji hev hatine qutkirin, heq dikin ku hevdu bi dengekî bilindtir bibihîsin. Divê her gava em diavêjin, ji bo xurtkirina aştî û biratiya vê erdnîgariya qedîm be. Di vê çarçoveyê de, ‘Tirkiyeya bêteror’ di esasê xwe de tê wateya herêma bêteror. Hevalên min ên bi qedir ên wekîl, miletê me yê ezîz; pir aşkeraye ku biratiya Tirk-Kurdan mijara sereke ya erdnîgariya me ye. Em neviyên wan kesan e ku li Çanakkaleyê mil dane milê hev. Biratî ew e ku di rijandina xwehê de, di êş û hêviyê de mirov bi hev re bimeşe. 
 
MECLIS MEZINTIRÎN SÎWANA DEMOKRATÎK E  
 
Îro em mecbûr in ku dîrokê li gorî feraseta îro jinûve binirxînin û pêşerojê li gorî vê îradeyê saz bikin. Tevî rewşa aloz a şertên kûrewî û geşedanên li herêmê jî em mecbûr in yekitiya navxweyî mezin bikin, aramiya navxweyî pêş bixin û li derve jî aştiya herêmê biparêzin. Em mecbûr in eniya navxweyî xurt bikin û îstîqrara Tirkiyeyê deynin ser zemîna aqilekî siyasî ya sazkar. Serdema tarî ya ku pêşiya welatê me digirt, bi destê feraseta miletê me û biryardariya dewleta me êdî li paş hate hiştin. Bêguman Meclis bilindtirîn sîwana demokratîk e ku dengê heqîqetê dibihîse, civakê hîs dike û nûnertiya wijdanê dike. Dibe ku di vê komîsyonê de em destûreke nû ya bingehîn nenivîsin lêbelê em ê têkildarî biratiyê gotinên xwe bikin û bi hev re tevbigerin. Meclisa me dê ne tenê bi bîrxistina biratiya hezar salî ve bisînor bimîne, her wiha dê di zemîna siyasî de jinûve pênase bike. Divê were zanîn ku, pêvajoya çekberdanê ya ku me jê re şahidî kir, bi tu awayî encama pêvajoyeke bazariyê nîne. Encama biryardariya miletê me ya ji bo aramî û yekitiyê ye û bandora wê ye. Îro, geşedanên em pê serbilind tên jiyîn ku di îstîqameta rakirina astengiyeke ked û dema welatê me dixwar de ne. 
 
KOMÎSYON CIHÊ HER KESÊ DENGÊ XWE BILIND DIKE YE  
 
Ev komîsyon, cihê her kesê dengê xwe bilind dike ye. Bes ku peyvên me yên hevpar bila biratî û aştî bin. Tu mijarek nîne ku di bin vê sîwanê de li ser neyê axaftin. Bes ku em ji bo guhdarîkirina hev amade bin. Bes ku her nêrînek qala yekitî û biratiyê bike. Ez spasiya her kesên xwedî wijdan dikim. Di wê baweriyê de me ku her kesên ji bo vê mijarê sûdewer bûn, nîşan dane ku di hêvanê vî welatî de biratî heye.” 
 
PIRDENGÎ PIRÇANDÎ  
 
Heke em fikrên helbestvanê mezin Ehmedê Xanî vebêjin; ‘Dilê gelan heke bi edaletê lê bide dikarin bibin milet. Ziman diguhere, cil û berg diguherin, erdnîgarî diguhere, lê hestên hevpar mayinde dimînin.’ Ji vî alî ve cihê herî rast ê nîqaşan Meclis û ev komîsyoneye ku me îro bi hev re li vir in. Ji ber ku cihê hemû fikir û nasnameyên nûnertiya gel dikin ev der e. Dixwazim balê bikişînim ser ku; îro li vir nûnerên hemû partiyan hene. Em dikarin bibêjin ku ev eywan îro nûnertiya ji sedî 98’ê dike. Ev, nîşaneya îradeyê ye. Her agahdarkirin û gav dê şefaf bên kirin. Her xebata di bin vê sîwanê de tê kirin dê li pêş çavên gel be û bi misogeriya îradeya milet bimeşe. Lewma, em mecbûr in ku prensîbên rêvebirina komîsyonê ji roja ewil ve bi aşkerayî bînin ziman. Ji van a ewil, şefafbûn e. Divê miletê me ji her gavê agahdar be. Mafê civakê heye ku tiştên tên kirin hay jê hebe. Muxatabê vê yê esasî ye. Rêgeza me ya din jî aşkeratî ye. Ji ber tu sûdeke rojevên veşarî, hesabên veşarî ji bo aştiya civakî nîne. Ya sêyemîn jî bêguman piranîparêzî ye. Ji ber ku ev xak ne bi yekrengî lê bi pirdengî û pirçandî watedar e. 
 
MECLIS DÊ AGAHDAR BIKE 
 
Der heqê xebatên komîsyonê de tenê Serokatiya Meclisê dê bikare raya giştî û çapemeniyê agahdar bike. Ji ber ku yek ji erkên sereke ya komîsyonê jî ew e ku nehêle tu kes guh bide daxuyaniyên pêvajoyê jehrî dikin û provoke dikin. Di cih û dema xwe de dê raya giştî û çapemeniyê agahdar bike. Ev pêvajoye, meseleyekî bekayê ye ku pêşeroja hevpar a Kurdan, Tirkan û hemû derdoran eleqedar dike. Lewma jî ev komîsyon dê mîna mekanîzmaya îstîşarekirina mizkarevan tevbigere. Li ser vê bingehê, dê bi feraseteke ku fikrên cuda li dora aqilekî hevpar dicivîne tevbigere. Di esasê xwe de erk û berpirsyartiyên komîsyonê bi taybet jî ew e ku li ser navê miletê me pêvajoya çekberdanê bi hûr û kûr bişopîne. Hewceye ev pêvajo bi zemîna hiqûqî û civakî û bi zimanê siyasî bi baldarî were şopandin, were arastekirin û heke pêwîst kir pêşniyar jê re bên pêşkeşkirin. Dixwazim di vir de xisûseke din a girîng destnîşan bikim; bêguman yek ji xusûsên herî girîng a vê pêvajoyê ew e ku psîkolojiya civakê baş were birêvebirin. Ji bo serxistina van xebatan, ji bo derdorên cuda yên civakê ji pêvajoyê re sûdewer bin û ji bo psîkolojiya civakê bi hev re û rast were arastekirin, ev erkekî girîng e. 
 
RÛMETA KURDAN Û TIRKAN 
 
Ev gav di heman demê de dê bi xwe re rêzgirtineke xurt a civakî jî bi xwe re bîne. Zimanê ku rûmeta Kurdan naparêze, gotinên ku rûmeta Tirkan tune dihesibîne dê xizmetê ne ji aştiyê re lê ji şikestinên mezintir veke. Em ji bo pêkvejiyanekê li vir in. Ev komîsyon dê bibe zemîna avakirina vê. Yek ji berpirsyartiyeke vê komîsyonê ew e ku sererastkirinên yasayî yên ku dê aştiyê mayinde bikin pêşniyar bikin û amade bikn. Di çarçoveya pêdiviyên derdikevin holê de jî dê pêşniyar bên pêşxistin, rapor bên pêşkeşkirin, analîz dê bên kirin û van dê pêşkeşî îradeya giştî ya Meclisê bike. Ev, erka esasî ya komîsyonê ye. 
 
RÊXISTINÊN CIVAKA SIVÎL JÎ DÊ TÊ DE CIH BIGIRIN   
 
Dibe ku di her demê de provokasyon bên kirin. Tişta ku dê hemleyên hundir û derve ji holê rake, avadaniya me ya demokratîk û piranîparêz e. Ji ber vê, ne tenê saziyên siyasetê lê em ê hemû derdorên civakê daxilî van xebatên xwe bikin. Sûda rûspiyên civakê, saziyên civaka sivîl û zanîngehan dê ji bo me gelek biqîmet be. Peywira çapemeniyê ew e ku ji magazîna siyasî dûr be, gel rast agahdar bike û pêdiviyên li qada civaka sivîl cîbicî bike. Divê tu kes li derve neyê hiştin. Divê tu fikr neyên paşguhkirin. Ji ber ku em dixwazin biratiya vî miletî bi temamî digire navxwe, bi hev re ava bikin. 
 
HER MILETEK RENGÊ ESLÎ YE   
 
Weke encam; ev maseye bi wijdan, aqil, merîfet û baweriya vî miletî hatiye avakirin. Ez di wê baweriyê de me ku dê Tirkiye bi aştiyê, bi hevgirtin, demokrasî û biratiyê bihêztir bibe. Em ê Tirkiyeyeke demokratîk, piranîparêz û her kes xwe tê de dibîne ava bikin. Komîsyona me dê heqîqetê paşguh neke, hestan înkar neke û dê feraseta ku siyaset cisareta çareseriyê pêş dixe temsîl bike. Her gotina li vir tê kirin dê bi zimanê biratiyê û bi dengê wijdanê teşe bigire. Her nasnameyek rengê eslî yê miletê me ye. Nabe ku tu hemwelatiyeke me ji ber ziman, bawerî û nasnameya xwe rastî cihêkariyê were. Biratiya me mayinde be.” 
 
Piştî axaftina destpêkê ya Kurtulmuş dê nûnerên partiyên siyasî di komîsyonê de nêrîn û nirxandinên xwe parve bikin. 
 
Di civînê de her wiha dê şêwe, esas û rêgezên xebatên komîsyonê bên diyarkirin. 
 
 

Sernavên din

14:09 Şîna Bahaddîn Ay bi girseyî hate ziyaretkirin
14:01 HPG: Êrişên Tirkiyeyê berdewam in
13:53 NY’ê ji bo Şerîfe Mihemedî ji Îranê re name şand
12:51 Kolombiyayê îxrackirina komirê ya ji Îsraîlê re bi temamî qedexe kir
12:50 Civaknasê Amerîkayî Calhoun piştgirî da pêvajoyê
12:05 Li Sûriyeyê 800 kesayetan ji bo hevdîtina bi Ocalan re îmze dan
12:05 Ji bo ‘Meşa Aştiyê’ ya li Agiriyê banga tevlibûnê
11:46 Akademîsyen Berwarî: Iraq di çarçoveya tifaqan de tê dabeşkirin
11:07 Mazlum Ebdî: Sûriye dê nebe Sûriyeya beriya 2011’an
10:56 Li ser X’ê hashtag a #RojinİçinYargıYolunuAçın hate vekirin
10:47 Hamasê mirina Muhammed Sînwar piştrast kir
10:44 Redkarên wijdanî ji bo komîsyon li wan guhdarî bike serlêdan kirin
10:03 ‘Heke hûn pêvajoyekê birêve bibin divê hûn bi muxatabê wê re hevdîtinê bikin’
09:45 Hejmara 131’emîn a kovara Jinê derket
09:36 Guzel ê piştî 33 salan hate berdan: Divê Komîsyon erka xwe pêk bîne
09:12 Daxwaza Komeleya Lêkolînên Kurdî: Ji Kurdî re statu, perwerdeya bi Kurdî
09:00 Qeydên ANKA-DER’ê dest pê kirin
09:00 ROJEVA 31’Ê TEBAXA 2025’AN
30/08/2025
17:01 Li Qamişloyê panela ‘Ber bi Sûriyeke pirreng û nenavendî ve’
16:40 Meclisa Ziman a Konseya Bajêr rêveberiya xwe diyar kir
16:20 Rêveberiya Nûnertiya TUAY-DER a Êlihê diyar bû
16:11 Îtalyayê hemwelatiya fexrî da sê jinên ku cezayê îdamê li wan hatiye birin
16:06 Daxwaza edaletê ya xizmên windayan didome
16:04 Roja Windakirinên Bi Zorê: Ji ÎHD’ê 10 daxwaz
15:51 Nasnameya jina ku di Gola Wanê de hat dîtin diyar bû
15:42 Ji bo girtiyên nexweş Tenzîle Acar û Emîn Aladag daxwaza berdanê
15:33 Li daristanên Westanê şewat derket
15:24 Bafil Talebanî bû serokê Hevpeymaniya Sosyal Demokrat a Welatên Erebî
15:07 Piştî 30 salan li Amedê hate pêşwazîkirin
14:02 Li Kerboranê agir bi daristanê ket
13:47 Di civîna nivîskarên Kurd de peyama ‘yekitiyê’ hate dayîn
13:23 Dayikên Şemiyê: Aştî bi ronîkirina paşerojê pêkan e
13:22 Bi girtiyan korîdorên girtîgehê didin paqijkirin
13:17 Bernameya 1'ê Îlonê ya Stenbolê diyar bû
12:46 Jinên ku beşdarî Kursiya Aştiyê bûn: Em ê piştgriyeke mezin bidin pêvajoyê
12:45 Di operasyona li dijî DAIŞ’ê de 39 çete hatin girtin
12:43 Piştî hat berdan bi 7 mehan jiyana xwe ji dest da
12:38 Banga meşa 1'ê Îlonê ya Amedê
11:53 Endamê Komîsyonê Ekmen: Demokrasî û edaletê baweriya bi pêvajoyê xurt bike
11:38 Li Rihayê mirineke biguman
11:07 Li Behra Reş gund bi gund civînên pêvajoyê: Fikar û pêşniyar bi Ocalan re hate parvekirin
10:07 Banga ji bo 1'ê Îlonê: Em bi ruhê Newrozê pêşwazî bikin
09:44 Şaredariya Erdîşê tevî deynan jî xizmeta ji bo gel paşguh nake
09:39 Birca dîrokî ji gel re girtî ye
09:26 Parêzer Akin: Tecrîd didome, bendewariya gel gavên berbiçav e
09:12 ‘Berdana girtiyên nexweş gava herî berbiçav a ji bo aştiyê ye'
09:03 Ji ESP'ê xebata civakîkirina pêvajoyê
09:00 ROJEVA 30'YÊ TEBAXA 2025'AN
08:51 Li Hesekê li dijî DAIŞ’ê operasyon
08:36 Li Rihayê navçe bi navçe xebatên ji bo 1’ê Îlonê didomin
29/08/2025
21:01 Çalakiyên 1'ê Îlonê: Divê bingeha qanûnî ya pêvajoyê bê çêkirin
20:59 Li Şirnexê ferzkirina sîxurtiyê ya li xwendekaran hat protestokirin
16:26 Li Silêmaniyê helîkopterek kete xwarê
16:25 Heşîşa leşkeran şewitandî rê li ber şewatê vekir
16:24 Jinan bertek nîşanî xutbeyên Diyanetê dan: Em dev ji mafên xwe bernadin
16:05 Şîna Berat Nazlican bi girseyî hate ziyaretkirin
15:23 Şandeya DBP’ê û DEM Partiyê gora Celal Talabanî ziyaret kirin
14:53 Dogrudemîr piştî 30 salan hate berdan: Em ê ji banga Ocalan re bibin bersiv
14:36 SOHR: Li Siwêdayê hejmara miriyan gihîşt 2 hezaran
14:12 NY: Di 8 mehan de li Îranê 841 kes hatin darvekirin
14:05 Endamên komîsyonê yên DEM Partiyê: Pêşniyarên tên kirin ji bo me biqîmet in
13:59 Sekreterê Giştî yê NY’ê ji bo Xezeyê Îsraîl hişyar kir
13:50 Îsraîlê ‘agirbesta’ li Xezeyê bi dawî kir
13:38 Sergardiyanê Girtîgeha Dumluyê êrişî girtiyan kir
12:50 DBP’ê têkildarî êrişa li Nîgdeyê daxuyanî da
12:32 ‘Konferansa Hevpeymaniya Sosyal Demokrat’ di roja 3’yan de didome
12:20 Di êrişa li dijî karkerê Kurd de şaredarê MHP’î xwest mudaxileyê girtenameyê bike
11:49 Bernameya 1’ê Îlonê ya bajarên Kurdistan û Tirkiyeyê
10:34 Banga 1’ê Îlonê: Ji bo daxwaza demokrasiyê em li Kadikoyê li benda we ne
10:23 Êdî bazar jî gelek biha ye
10:17 Ekîn Yeter Moray: Divê komîsyon guh bide Abdullah Ocalan
10:14 'Neqebûlkirina ziman, neqebûlkirina aştiyê ye'
10:03 Ocalan: Civaka demokratîk, aştî û entegrasyon sê têgehên sereke yên vê pêvajoyê ne
09:50 Bernameya 1’ê Îlonê ya Êlihê diyar bû
09:43 Li Basayê bîra sondajê ya nû tê vekirin: Texrîbat dê zêdetir bibe
09:08 Serokê Giştî yê PSAKD'ê: Ji bo aştiyeke rast divê Ocalan serbest bê berdan
09:07 Ji komîsyonê re ragihandin: Divê hevdîtin bi Abdullah Ocalan re bê kirin
09:03 Belgefîlma bîra berxwedêr: Bîra Sûrê
09:00 ROJEVA 29’Ê TEBAXA 2025’AN
08:45 Nîjadperestan li Nîgdeyê êrişî karkerên Kurd kirin
28/08/2025
17:23 Şandeya Îmraliyê ya DEM Partiyê ji Îmraliyê vegeriya
16:14 SOHR: Hîkûmeta Demkî 95 Durzî qetil kir
16:05 Salih Muslim: Rojava dikare ji bo Rojhilata Navîn bibe projeya aştiyê
15:24 Kesên di Komkujiya Roboskê de hatin qetilkirin hatin bibîranîn
15:11 ‘Êrişkirina goran, bêwijdanî ye’
14:28 Bafil Talabanî: Ji bo cîhaneke demokratîk divê em bi hev re bixebitin
14:23 TJK-E’yê li dijî darvekirinan bang kir
13:48 Dengbêj Eda Mehdo bi stranan xwe ve hate definkirin
13:48 Namzeta berê ya serokkomariya Sûriyeyê dixwaze bi Abdullah Ocalan re hevdîtinê bike
13:44 Arinç: Divê mafê hêviyê teqez bê cibîcîkirin
12:19 Ugur ê hat îdiakirin di bin çavan de 'ji avahî kete xwarê' jiyana xwe ji dest da
12:16 TJA dê li Amedê ‘Kursiya Aştiyê’ deyne
12:08 DFG’ê rojnamegerên di salên 90’î de hatin qetilkirin bi bîr anî
11:24 Îsraîlê li Şamê operasyona bejahî kir
11:17 Rûsyayê êrişî Kîevê kir: 10 kes mirin, 38 kes birîndar bûn
11:11 Serokên Meclisê yên berê tev li civîna komîsyonê bûn
11:07 Di hevdîtina Rêveberiya Xweser û DYA’yê de li ser çi hate axaftin?
10:58 Trump civîna ‘Xezeyê’ li dar xist
10:43 Şahidê nîvsedsalê Aykol: Tişta ku îro li ser maseyê, çîroka ji duh ber bi îro ve hatiye veguhestin e
10:20 Şandeya DEM Partiyê ber bi Îmraliyê ve bi rê ket