Berxwedana Xizmên Windakiriyan dikeve hefteya 700’an

  • rojane
  • 11:32 8 Tîrmeh 2022
  • |
img
AMED - Xizmên Windakiriyan ku bi mebesta pirsîna aqûbeta xizmên xwe têdikoşin, dê çalakiya xwe ya bi dirûşma “Bila windakirî bên dîtin û kujerên wan bên darizandin” di hefteya 700’an de jî li dar bixin. 
 
Polîtîkaya înkar, tunekirin, koçberkirin, girtin, îşkencekirin, pişaftin û windakirinê ya Komara Tirkiyeyê ya li dijî kurdan, ev sed sal in berdewam dike. Kevneşopiya dewletê ku li gel bi ser re dehan sal derbas bûne jî cihên gora Şêx Seîd, Seyîd Riza û pêşengên kurdan nîşan nade, piştî salên 1980’an jî bi rêbazên cînayetên kiryarnediyar û windakirina di bin çavan de domiya. Di salên 90’î de têkoşîna gelê kurd hîn mezintir bû û hejmara kesên di bin çavan de hatine windakirin jî gelek zêdetir bû. Amed, Şirnex û Êlih ji bajarên ku herî zêde kurd lê di bin çavan de hatine windakirin û cînayetên kiryarên wan nediyar lê hatine kirin in. 
 
Li gorî daneyên Komeleya Mafên Mirovan (ÎHD) û Weqfa Mafên Mirovan a Tirkiyeyê (TÎHV); 2 hezar û 324 cînayetên kiryarnediyar hatine kirin û hezar û 251 kes jî winda ne. Li gorî daneyên nefermî jî 17 hezar cînayetên kiryarnediyar hatine kirin. 
 
CÎNAYETÊN KIRYARDIYAR ÊN DI SERDEMA AKP’Ê DE
 
Li gorî rapora Parlamentera CHP’ê ya Îzmîrê Zeynep Altiok ku di 17’ê gulana sala 2020’an de amade kiribû; ji sala 2002’yan ku AKP’ê bûbû desthilatdar heta sala 2017’an, 432 cînayetên kiryarnediyar hatin kirin. Ji 5’ê çileya 2020’an heta niha jî agahî ji xwendekara Zanîngeha Munzurê Gulistan Doku nayên girtin, di 11’ê çileya 2020’an de Şîmunî Dîrîl û Hurmuz Dîrîl li Elkê ya Şirnexê hatin revandin û bi mehan piştre cenazeyê Şîmunî Dîrîl a 65 salî hate dîtin û ji wê rojê ve jî tu agahî ji Hurmuz Dîrîl nayên girtin. Di 30’ê hezîranê de jî sînemager Suphî Orhan li Îzmîrê ji hêla kesên ji xwe re digotin endamên îstîxbaratê ne, hate îşkencekirin û gef lê hatin xwarin. 15 saet piştre jî hate berdan. 
 
HEFTEYA 700’AN 
 
Bi mebesta pirsîna aqûbeta kesên bi cînayetên kiryarnediyar hatine qetilkirin û yên di bin çavan de hatine windakirin û darizandina kujerên wan, di 31’ê Çileya 2009’an de li pêşiya Bîrdariya Mafê Jiyanê ya li Parka Koşuyoluyê ya Amedê bi dirûşma “Bila Windakirî Bên Dîtin û Kujerên Wan Bên Darizandin” çalakî hate destpêkirin. Çalakî, dikeve hefteya 700’an.  Çalakî heta 20’ê tebaxa 2016’an berdewam kir û piştî hewldana darbeyê ya di 15’ê tîrmeha 2016’an jî bi sedema Rewşa Awarte (OHAL) ji hêla walîtiyê ve hate qedexekirin. Xizmên Windakiriyan çalakiya xwe nêzî 100 hefteyan li avahiya ÎHD’a Amedê berdewam kirin û di 20’ê tîrmeha 2018’an de dîsa li Parka Koşuyoluyê hatin ba hev. Çalakî çendek hefteyan berdewam kir û di 1’ê îlona 2018’an de dîsa ji hêla walîtiyê ve bi hinceta “ewlehiyê” hate qedexekirin. Beriya hefteya 499’an û piştî wê, hem Parka Koşuyoluyê û hem jî Bîrdariya Mafê Jiyanê ji hêla polîsan ve hate dorpêçkirin û ketina wê derê hate qedexekirin. Rûniştina malbatan a li pêşiya komeleyê jî hate astengkirin û malbatan 54 hefteyan piştre karîn ji cihê girtî derkevin û li pêşiya komeleyê çalakî li dar xistin. Lê belê ji ber şewba Covîd-19’ê, êdî çalakiya xwe ji 13’ê adara 2020’an ve bi awayekî online domandin. Xizmên Windakiriyan 158 hefteyan piştre anku di 4’ê îlona 2021’an de dîsa çûn Parka Koşuyoluyê û çalakiya xwe ya hefteya 656’an li dar xistin. 
 
Her çend ku cih, dem û şêweyê wê biguhere jî, Xizmên Windakiriyan her tim xwestin ku windakirî bên dîtin, aqûbeta wan were pirsîn, kujerên wan bên darizandin, sûcê “windakirina bi darê zorê” bikeve ber sûcê li dijî mirovahiyê û nekeve ber demborînê û Peymana Windakirina Di Bin Çavan de ya Neteweyên Yekbûyî were îmzekirin. 
 
BERXWEDÊRÎ QÎRIYAN
 
Serokê Şaxa Komeleya Mafên Mirovan (ÎHD) a Amedê Abdullah Zeytûn û ji Xizmên Windakiriyan Aynûr Ayşîn têkildarî çalakiya 700’emîn axivîn. 
 
Abdullah Zeytîn, da zanîn ku dewletê ji salên 90’î heta niha hewl da pirsgirêka kurd bi darê zorê çareser bike û wiha domand: “Ji bo vê jî hêzên paramîlîter ava kirin û van kesan hevjîn, zarok û xizmên mirovan winda kirin. Ji wê rojê heta niha jî em lêgerîna xwe ya edaletê li ser bingeha polîtîk û hiqûqî dimeşînin. Tevî hemû zehmetiyan jî, bi saya piştevaniyeke mezin û têkoşîna malbatan, ev têkoşîn heta roja me hat. Tevî hemû serdemên dijwar jî malbatan têkoşîna xwe bi aştiyane domandin. Wekî hemû derdoran, di dema OHAL’ê de Xizmên Windakiriyan jî ji neçarî ji qadê dûr ketin. Lewma çalakiya xwe li Şaxa ÎHD’ê domandin. Li welat OHAL hatiye rakirin lê bi awayekî fiîlî didome.” 
 
DAXWAZA EDALETÊ YA MALBATAN
 
Bi domdarî Zeytûn anî ziman ku di pêvajoya ber bi hefteya 700’an de divê hem ji kujeran hesab were pirsîn û hem jî dewlet bi polîtîkaya xwe ya kiryarnediyar hevrû bibe. Di berdewamê de Zeytûn wiha got: “Divê pirsgirêka kurd di çarçoveya perspektîfa edaletê de çareser bike. Lewma jî Xizmên Windakirya têkoşîneke ku hem hiqûq û hem jî edaletê di nava xwe de dihewîne didin. Di serdema demokratîkbûnên qismî de Xizmên Windakiriyan hevdîtinên di asta serokwezîr û serokkomar de kirin. Di van hevdîtinan de ji bo diyarkirina aqûbeta windakiriyan, hesabpirsîna ji faîlan û hevrûbûnê soz hatin dayîn. Lê piştî polîtîkaya şer jî ev soz hatin jibîrkirin. Çalakiya Xizmên Windakiriyan, hafizeyeke kolektîf a 30 salî ava kir. Bi têkoşîna xwe, daxwaza edaletê zindî hiştin. Daxwaza me ew e ku di hefteya 700’an de hemû kes piştevaniyê bi vê têkoşînê re bike.” 
 
EV 700 HEFTE NE TEV LI ÇALAKIYÊ DIBE 
 
Ji Xizmên Windakiriyan Aynûr Ayşîn ku keça Mehmetcan Ayşînê hatiye windakirin e, ji 31’ê çileya 2009’an heta niha bênavber tev li çalakiyê bû. Ayşîn, ev 28 sal in aqûbeta bavê xwe dipirse. Bavê wê di 5’ê gulana 1994’an de li gundê Kiliç ê Lice ya Amedê hate binçavkirin û ji wê rojê ve tu agahî jê nayên girtin. Têkildarî mijarê Ayşîn wiha dibêje: “Ev 700 hefte ne ez tev li çalakiyê dibim. Di sibeha her şemiyê de em wêneyên xizmên xwe û pankartan li parkê rûdinin. Bavê min 28 sal berê hate windakirin. Ji me re nabêjin bê ka çi pê bû û bi ku de birin. Lewma ev 700 heftene em li Koşuyoluyê rûdinin û aqûbeta xizmên xwe dipirsin. Heta ku em bijîn jî dê çalakiya xwe bidomînin. Heke em bimrin jî dê zarok û neviyên me li vir rûnin û aqûbeta windakiriyan bipirin.”
 
‘EM DIXWAZIN CIHÊN WINDAKIRIYÊN XWE BIZANIN’ 
 
Herî dawî jî Ayşîn ev tişt anî ziman: “Em ê dev ji daxwazên xwe bernedin. Heke hewce bike em ê her roj li vir rûnin. Daxwaza me ew e ku di hefteya 700’an de hemû kes tev li têkoşîna me bibe û dengê xwe li dengê me zêde bikin. Divê hemû kes piştgiriyê bide me da ku em cihê windakiriyên xwe bizanin.” 
 
MA / Mujdat Can
 

Sernavên din

09/07/2022
09:01 Polîsan ew kuşt lê kiryar tune ye!
09:01 Kesê êriş biribû ser HDP'ê dê bi sûcê 'zirar daye mal' bê darizandin
09:00 Aryenê 4 pirtûkên din çap kirin
09:00 ROJEVA 9'Ê TÎRMEHA 2022’YAN
08:55 Bavê Pervîn Buldan jiyana xwe ji dest da
08/07/2022
19:36 Komeleya Berî Her Tiştî Zarok wê 10 pirtûkên zarokan ên Weşanxaneya Aramê bi deng belav bike
19:08 Li Amedê gor hatin ziyaretkirin
18:36 Ciwanê kurd bi daxwaza Tirkiyeyê hat girtin
16:11 Komîsyona Zarokan a HDP’ê: Divê berpirsyarên cînayeta li Wanê bên darizandin
16:00 Waliyê Amedê nehêla malbat biçin serdana goristanan
14:58 Ersoya xwest ku derheqê Midûrê Şaxa Ewlehiyê Hanîfî Zengîn de lêpirsîn bê destpêkirin
14:44 Bertek nîşanî girtina Hevseroka Giştî ya SES’ê Atabey dan
14:33 Hişyariya parêzbendiyê dan muxalefetê: Erêkirina îşkenceyê ye
14:04 Qûrbaniyên qetlîamên Pirsûs û Enqereyê hatin bibîranîn
14:03 Girtiyê nexweş piştî 30 salan ji girtîgehê derket
13:58 Meclisa Federel a Almanyayê qirkirina êzidiyan nas kir
13:56 Qelacî: Êrişên Tirkiyeyê li dijî tevahiya Sûriyeyê ne
13:55 Baroya Sêrtê tabelaya sê zimanî daliqand
13:55 Li Êlihê heqê rê hat biharkirin
13:45 Malbata Şenyaşar dê sibê cejnê li ber edliyeyê pêşwazî bike
13:41 Îtîraza dozger a ji bo kesên li Edeneyê hatibûn berdan hate redkirin
12:55 TGC’ê xelat da 16 rojnamevanên kurd
12:53 Zilamê ku parêzer Tekîn û keça wê revandî hate girtin
12:36 28 ciwanên li Çiyayê Bêzar hatibûn kuştin hatin bibîranîn
12:30 Li çoltera Şaxê şer dijwar bû
12:30 Doza Kobanê dê di betlaneya dadî de jî bidome
12:00 Ji sedî 25 zem li dermanan hat kirin
11:58 Ji Buldan û Sancar peyama cejnê
11:58 Çelebî îtîrazî biryara Emîn Ozkan ‘bila girtî bê darizandin’ kir
11:36 Bê şekir û qûrban cejnê pêşwazî dikin
11:32 Berxwedana Xizmên Windakiriyan dikeve hefteya 700’an
11:15 Dorpêçkirina avahiya şirketên produksiyonan mehek li pey xwe hişt
10:30 Tunç: Biryara AYM’ê jî parçeyek qetlîamê ye
10:21 Dermanên girtî bi hinceta “krîz heye” nedanê
10:15 Parlamenterê Partiya Karkeran a Ingilistanê: Divê Ocalan azad bibe
10:03 Tê gotin ku gelek cenazeyên leşkeran li nexweşxaneyên Colemêrgê ne
09:03 Li gundên Çiyayê Cûdî sepana salên 90’î: Xwarin û xurekên gundiyan hatin sînordarkirin
09:02 Hevberdevkê HDK'ê Çîçek: Îdiayên têkildarî Ocalan parçeyeke şerê taybet in
09:02 Rojnamevan Ozdemîr: Tirkiye bi mehan jî hewl bide dê negihê mexseda xwe
09:01 Emîne Şenyaşar: Gava edalet bê dê cejn jî bê
09:00 Sewalên wî di dest de mane: Ê ezyetê dikişîne em, yê qezenc dikin hinekî din
09:00 ROJEVA 8'Ê TÎRMEHA 2022'YAN
07/07/2022
19:10 Ji 16 rojnamevanên girtî 12 jê hatin sewqkirin
17:04 Komîsyona Edalet ji bo Êzdiyan: Di qirkirinê de tiliya Tirkiyeyê heye
17:01 Enstîtuya Kurdî ya Washingtonê, Bûldan û Sancar pîroz kir
16:44 Di Nobeta Edaletê de banga ‘dawî li polîtîkaya şer bînin’ kirin
16:25 Temel ê HDP’î xwest ku êrişa li dijî penaberan a li Wanê bê lêkolînkirin
16:12 AYM’ê qetilkirina welatiyên li Cizîrê wek ‘binpêkirina maf’ nedît
16:05 Hêrsa li dijî biryara Aydenîz: Têkoşîna me wê bidome
15:30 Di merasîma cenazeyê Dr. Karakaya de bertek nîşanî wezîr Koca dan
15:26 Jin û zaroka ku hatibûn revandin hatin dîtin
15:11 Serokwezîrê Brîtanyayê Johnson îstîfa kir
15:04 Doza Fatma Altinmakas: Kujer ne tenê kesek e
15:01 Polîsan li Stenbolê dîsa malbatên girtiyan binçav kirin
15:01 Tuncel: Pirsgirêka kurd li eywanên dadgehan çareser nabe
14:23 AYM ji bo Qetlîama Enqereyê biryara ‘binpêkirina mafê jiyanê’ da
13:57 Qetilkirina parêzer Bakirtaş hate protestokirin: Parastin dê bêdeng nemîne
13:48 Bi hinceta ‘Dibe ku bên Elmanyayê û paşve venegerin’ vîzeya nivîskarên kurd betal kirin
13:30 Malbatên girtiyên nexweş: Siyasetmedar li betlaneyê û em jî li kolanan e
13:29 Nobeda Malbata Şenyaşar di roja 486'emîn de berdewam dike
12:46 Li Girtîgeha Xarpêtê şewb: Girtiyan dernaxînin revîrê
12:40 Malbat û wasiyê Ocalan ji bo hevdîtinê serî li dozgeriyê dan
12:40 Serlêdana girtiyê terkî mirinê hatiye kirin, 3 sal in li AYM’ê disekine
12:28 Xebatkarên tenduristiyê dest ji kar berdan û banga îstîfayê li wezîr Koca kirin
12:21 Rastî destdirêjiya polîs hat û li qereqolê jî tundiya psîkolojîk lê kirin
12:01 Li Zapê leşkerek hate kuştin
12:00 Hevşaredarê Bedlîsê yê berê Olan hat berdan
11:43 Rojnamegerên rastî êrişa polîsan hatin: Divê hemû kes piştevaniya hev bike
11:23 Park û baxçeyên Cizîrê veguherîne cihê çopê
10:46 Rojnameger Demîr giliyê parêzera êrişkar kir
10:41 Li çoltera Şaxê şer derket
10:37 Qeyûmê Amedê ku li ber çûndinê bûye jî pere daye dostên xwe!
10:27 Ferît Şenyaşar: Heta bêedaletî xelas nebe dê Tirkiye jî aram nebe
10:13 Dayik û keça xwe, ji aliyê zilamê ku dikir hev berdin ve hat revandin
10:13 Pirtûka Nivîskar Adil Qazî ya bi navê ‘Çend Kêlî ji Zindanê’ piştî 14 salan derket
09:54 Têkoşîna dayikek mînak û têr û tije: Sarê Demîr
09:53 Ocalan: AKP di polîtîkayên NATO'yê de amûrek e
09:26 Ji 37 kesên hatibûn binçavkirin 4 jê hatin girtin
09:18 'Îsal dê zexîre bêtir bê îthalkirin'
09:01 'Dixwazin qebûl bikin dixwazin qebûl nekin Ocalan rêberê kurdan e'
09:01 Dayika girtiya nexweş: Keça min nikare di girtîgehê de bimîne
09:00 Êzidiyan ji Viyan Dexîl pirsî: Ew kesên ku tu rizgar kiribûn kî bûn?
09:00 ROJEVA 7'Ê TÎRMEHA 2022'YAN
08:58 PDK li Metînayê ji bo TSK’ê baregehê ava dike
06/07/2022
19:29 Parêzer di dema şopandina nûçeyê de êriş bir ser nûçegihanê me Demîr
19:14 Rêxistinên pîşeyî yên çapemeniyê: Dest nedin pênûsa me!
19:07 Têkildarî birîna darên Şirnexê rapor hat amadekirin
17:18 Ozer a ku di girtîgehê de ji ser hişê xwe ve çû, milê wê şikest
17:03 Ji zava û 13 kesan re doz vekirin: Ji kefiya bireng ‘endamtiya rêxistinê’ derket
16:40 Nobeta Edaletê didome: Bila girtiyên nexweş bên berdan
16:34 Rêveberiya Xweser li Bakur û Rojhilatê Sûriyê rewşa awarte ragihand
16:19 Li Geverê li gelek deveran fotokapan û teqemenî hatine bicihkirin
15:39 Ji xala 301’ê ji bo Onder ceza hat xwestin
15:37 Platfoma Tenduristiyê ya Mêrdînê: Sedema tundiyê têkçûna pergala tenduristiyê ye
14:53 ÎSÎG: Di 6 mehan de herî kêm 842 karker canê xwe ji dest dane
14:13 Ji Komîsyona Amadekar biryara rakirina parêzbendiya Aydenîz derket
14:00 Binçavkiriyên li Edeneyê îfade dan dozgeriyê
13:44 Nobeta malbata Şenyaşar di roja 485’an de ye
13:33 Li Hevserokên HDP’a Turgutluyê ceza hat birîn
13:29 Wesayîta ku karkerên demsalî tê de bûn qûlipî: 2 mirî 17 birîndar