DÊRSIM- Jinên ku bertek nîşanî gotinên nijadperest û zayendperest ên Rehmî Koç dan, diyar kirin ku ew "lêborîna" wî qebûl nakin û gotin: "Ji vê yekê em fêm dikin ku paradîgmaya Rêbertiyê çiqas girîng e. Ger em naxwazin kesên mîna Rehmî Koç di civaka me de bi bandor bin, divê em bi hemû hêza xwe ve girêdayî paradîgmayê bin."

 

Bertekên li dijî Rehmî Koç ku bi zimanê nijadperest û zayendperest heqaret li jinên Kurd kir, berdewam dikin. Gelek partiyên siyasî, rêxistinên civaka sivîl, rêxistinên girseyî yên demokratîk û raya giştî bertekên tund nîşan didin û giliyên Koç kirin. Serdozgeriya Komarê ya Îzmîrê jî ji ber gotinên wî yên zayendperest ên li dijî jinên Kurd, bi tohmeta "bi eşkereyî biçûkxistina beşeke ji civakê" lêpirsînek der barê Koç de da destpêkirin. Jinên ku bertek nîşanî gotinên Koç dan, diyar kirin ku ew lêborîna ku wî li ser hesabê xwe yê medyaya sanak parve kiriye qebûl nakin. Rêxistinên jinan ên li Dêrsimê bertek nîşanî daxuyaniyên Koç dan û gotin ku ew ê li dijî vê zîhniyetê têbikoşin.

 

'DIVÊ EM PARADÎGMAYÊ HEMÊZ BIKIN'

 

Havva Can ji Tevgera Jinên Azad (TJA), bi bîr xist ku daxuyaniyên Koç polîtîkayên li dijî Kurd û jinan nîşan didin û got: "Bi gotinên Rehmî Koç, me nêzîkatiya wî ya li hember Kurdan jî fêm kir. Mesele ne tenê li ser tiştên ku Rehmî Koç gotine. Axaftina wî ya kirêt ji hêla kesên li dora wî ve jî wekî normal hat qebûlkirin. Vê yekê nîşan da ku zîhniyeta serdestiya mêran çiqas ketiye nav vê civakê. Tişta ku divê em ji vê yekê fêm bikin ev e ku paradîgmaya Rêbertiyê ji bo civakê çiqas girîng e. Ger em nexwazin kesên mîna Rehmî Koç di civaka me de bi bandor bin, divê em bi paradîgmayê hemêz bikin. Wekî TJA, em helwestên wiha şermezar dikin û ger Rehmî Koç di lêborîna xwe de bi rastî jî dilsoz be, ew dikare di pêvajoya berdewam de rola xwe bilîze da ku helwestên wiha yên li hember Kurd û jinan biguherîne."

 

'EM TÊKOŞÎNA XWE CIDÎ DIGIRIN'

 

Akademîsyen Evun Sevgi Okunuş hêrs û nerazîbûna xwe ya li hember gotinên nijadperest û zayendperest anî ziman û diyar kir ku ew bi hemû hêza xwe li dijî nijadperestî û zayendperestiyê têdikoşin. Evun Sevgi Okunuş ku gotinên Koç wekî êrişeke li ser jinên Kurd bi nav kir, got: "Em hincetên wekî 'tenê henek bû, ew zilamekî pîr bû, armancê derbas kir.' Em ê heta ku ev zimanê nijadperest û zayendperest ji holê rabe, dengê xwe bilind bikin. Kapîtalîzm bi baviksalarî li dijî jinan û yên din re dest bi hev dike. Em li vir tenê henekekî feodal nabînin. Em behsa henekê dikin ku ew kesên ku di warê sermayeyê de li jor in, di warê çînê de bi yên ku li jêr in dikenin. Bi qebûlkirinek tirsnak tê kenandin. Ne rast e ku peyama Koç samîmî were dîtin. Gelo ev lêborîn samîmî ye an na, dê di rojên pêş de diyar bibe. Lê hêviya me ne di van kesan de ye û em vî kesî ciddî nagirin. Em têkoşîna xwe ciddî digirin."

 

'EM LÊBORÎNA WÎ QEBÛL NAKIN'

 

Der barê "lêborîna Koç" de, Meliha Comert a TJA'yî ku got, "Lêborîna wî ji sûcê wî xirabtir e," got: "Pêşî, divê ew nirxa jineke Kurd nas bikin, paşê ew dikarin lêborînê bixwazin. Lêborîna piştî gotina tiştekî wisa tiştekî naguherîne. Pêşî divê ew mirov bin. Nêrîna wan a li ser Kurdan qet naguhere. Em di pêvajoyeke aştiyê re derbas dibin. Divê ew niha bi gotinên xwe baldar bin. Em lêborîna wî qebûl nakin."

 

Sekretera Jinan a Şaxa Sendîkaya Kedkarên Perwerde û Zanistê (Egîtîm Sen) a Dêrsimê Rojda Çiftçi jî wiha got: "Divê ev henek wekî bûyereke asayî û tenê neyê hesibandin. Di rastiyê de êrişek li dijî jinên Kurd e. Em vê yekê qebûl nakin. Ev gotin nikarin wekî henek werin hesibandin. Ev rêbazeke polîtîkayên şerê taybet e. Ev gotin nîşaneya hişmendiya klasîk a burjuvazî û sermayeyê ne. Ew bi awayekî tesadufî nehatine gotin û em bawer nakin ku ew demkî ne. Dema ku van gotinan dinirxînin, pêwîst e ku ew tenê bi perspektîfa Rehmî Koç neyên nirxandin. Ji ber ku dema ku wî ev gotin gotin, li dora wî kesên ku serokwezîrtî kiribûn û yên din hebûn. Wan bi kenê kiryarek pejirand."

 

MA / Ûgûrcan Bozkûrt