Barış ve Demokratik Toplum Süreci'nin başında MHP'nin dile getirdiği "umut hakkı"na dair düzenleme yapılması açıklamaları, periyodik olarak devam etti. Ancak bu konuda, somut adım atılmadığı gibi MHP'nin ortağı olduğu iktidar cephesinde ise sık sık bu yönlü bir düzenlemenin gündemlerinde olmadığına dair açıklamalar yaptı. "Umut hakkı"nın uygulanmasına ilişkin düzenleme yapılıp yapılmayacağı belirsizliğini korurken MHP kanadından bir kez daha "umut hakkı"na dair açıklama geldi. Meclis Komisyonu yazım ekibi toplantısından bir gün önce partisinin grup toplantısında konuşan MHP Genel Başkanı Devlet Bahçeli, bir kez daha Kürt Halk Önderi Abdullah Öcalan "umut hakkı" ilkesinin uygulanması çağrısı yaptı. Komisyonu yazım ekibi toplantısı sonrasında konuşan MHP Genel Başkan Yardımcısı ve Meclis Komisyonu Ortak Yazım Kurulu Üyesi Feti Yıldız ise Komisyon'un "umut hakkı" konusunda uzlaşıldığını ve raporda yer verileceğini söyledi.

 

'ARTIK HAREKETE GEÇME ZAMANI'

 

"Umut hakkı" ve MHP'nin bu yönde yaptığı ama hayata geçirilmeyen açıklamalarını değerlendiren Halkların Eşitlik ve Demokrasi Partisi (DEM Parti) Hukuk Komisyonu Eşsözcüsü Öztürk Türkdoğan, MHP'nin iktidar ortağı olduğunu, MHP'nin desteği olmadan Cumhur İttifakı'nın iktidarda kalamayacağını belirtti. Türkdoğan, "Konuyu gündemde tutmak, arkasında durmak önemli; ama artık harekete geçme zamanı. Harekete geçilmesi gereken nokta, Meclis Komisyonu Ortak Yazım Kurulu'nun ortak raporunda 'umut hakkı' ilkesinin Avrupa İnsan Hakları Mahkemesi (AİHM) kararları doğrultusunda yerine getirileceğinin belirtilmesi ve buna uygun adımların atılmasıdır" dedi.

 

'AİHM KARARI YOKMUŞ GİBİ DAVRANIYORLAR'

 

"Umut hakkı" ilkesinin AİHM kararı olduğunu, dolayısıyla AİHM kararının yerine getirilip getirilmeyeceğinin tartışıldığını söyleyen Türkdoğan, "Başka konular söz konusu olduğunda 'AİHM kararları yerine getirilsin diyorlar.' Şimdi iş 'umut hakkı' ilkesine geldiği zaman AİHM kararı yokmuş gibi davranıyorlar. Böyle bir şey olamaz. Zaten bunun meşruiyetini AİHM'in Öcalan/2 Türkiye kararı oluşturuyor. AİHM kararı, 2014'ten beri uygulanmadığı için Avrupa Konseyi (AK) Bakanlar Kurulu (BK) en son 17 Eylül'de Türkiye'ye çağrıda bulundu. AİHM kararının gereğinin yerine getirilmesini, 'umut hakkı' ile ilgili Meclis'e verilmiş olan kanun tekliflerinin yasalaşması gerektiğini, Meclis'teki Milli Dayanışma, Kardeşlik ve Demokrasi Komisyonu'na doğrudan doğruya çağrıda bulundu" ifadelerini kullandı. 

 

'SAYIN ÖCALAN'IN LİDERLİĞİ BELİRLEYİCİ BİR ETKEN'

 

"Umut hakkı" ilkesinin hukuki ve siyasi meşruiyetinin bulunduğunu belirten Türkdoğan "Şimdi Meclis Komisyonu'nun ortak raporda 'umut hakkı' ilkesine yer vermesi ve Meclis'e verilecek kanun teklifleri ile bunun hayata geçirilmesi gerekiyor. Rojava'da yaşananlar; Sayın Öcalan'ın siyasi liderliğinin, birçok sorunun aşılmasında belirleyici bir etken olduğunu gösterdi. Dolayısıyla bu konu üzerinden tartışma yürütmenin anlamlı olmadığı kanaatindeyim. Umut ilkesi hayata geçirilmelidir" diye konuştu. 

 

'İMRALI'NIN KAPILARINI AÇIN'

 

Kürt Halk Önderi Abdullah Öcalan'ın süreçteki rolüne işaret eden Türkdoğan, "Sayın Öcalan'ın özgür çalışma koşullarının mutlaka yaratılması, dışarıyla daha fazla iletişim kurmasının sağlanması gerekir. Son bir ayda birçok spekülasyon yaratıldı. İmralı'nın kapılarını açın, gazeteciler oraya gitsin ve Sayın Öcalan ile görüşsünler. İstedikleri soruları sorsunlar. Adalet Bakanı'nın vereceği izinle bu gerçekleştirilebilir" diye belirtti. 

 

'KÜRT HALKI DEMOKRATİK ULUS BİRLİĞİNİ SAĞLAYABİLİR'

 

Abdullah Öcalan'ın sunduğu önerilerin savaşı engelleyen, halkların barış içerisinde bir arada yaşamını öngören öneriler olduğunu kaydeden Türkdoğan, "Kürt halkının kendi diliyle, kendi kimliğiyle, Kürt olarak kendi iradesiyle yaşamasını sağlayacak önerilerdir. Sayın Öcalan'ın önerileri speküle edilebiliyor. Halbuki bu önermelerle Kürt halkı hem demokratik olarak ulusal birliğini çok rahatlıkla sağlayabilir hem de kendi dili ile kendi kültürü ile çok rahatlıkla yaşayabilir. Tam da bu yüzden sesini daha çok duymamız gerekiyor. Hemen hemen herkesle iletişim kurabileceği bir pozisyonda olmamız gerekiyor. Özgür çalışma koşullarına kavuşması çok önemli. Şunu da ifade etmek gerekiyor ki böylesi dönemlerde Sayın Öcalan'ın sağlığı ve güvenliği en az özgür çalışma koşulları kadar önemlidir. Böylesi tarihsel liderliklerin bu rolünü oynayabilmesi için bütün bunların birlikte ele alınması gerekiyor. Heyetimizin bize aktardığı bilgilere göre; Sayın Öcalan'ın 30 Ocak'ta SDG ve Geçici Suriye Hükümeti arasında sağlanan mutabakatta çok aktif bir dahli söz konusudur" şeklinde konuştu. 

 

'ÖCALAN'IN SAĞLIĞI VE GÜVENLİĞİ SAĞLANMALI'

 

Ortadoğu'da yaşanan krizin devam ettiğini, Abdullah Öcalan'ın paradigmasının Türkiye, Irak, İran ve Suriye açısından hayati önemine dikkat çeken Türkdoğan, "Tam da böylesi zamanlarda Sayın Öcalan'ın mutlaka ve mutlaka özgür çalışma koşullarında, sağlığı ve güvenliği sağlanarak belirleyici etkisini yaşayacağımız günlere ihtiyacımız var. Buna Türkiye'nin, Irak'ın, İran'ın ihtiyacı var. Sadece Kürt halkının değil, barış içerisinde yaşamak isteyen tüm halkların ihtiyacı var. Çünkü Sayın Öcalan, savaşsız, çatışmasız, alternatif bir çözüm önerisinde bulunuyor. Bu çağda çok rahatlıkla demokratik ulus çözümü çerçevesinde çözümler bulunabilir. Sayın Öcalan'ın da bu sürecin baş aktörü, ana muhatabı olarak rolünü daha fazla oynayabileceği koşulların sağlanması gerekiyor" diye belirtti.

 

'ULUSLARARASI İNSAN HAKLARINA UYGUN BİR SÜREÇ ÖNGÖRÜYORUZ'

 

Türkiye'nin Anayasa'nın 90'ıncı maddesi ve AİHM kararlarına uygun davranması gerektiğini belirten Türkdoğan, şöyle devam etti: "Cumhur İttifakı, yılardır AYM kararlarını uygulamayarak Anayasa'ya aykırı davranıyor. Hazırlanacak olan rapor uluslararası insan hakları hukukuna uygun hazırlanırsa birçok sorun çözülebilecektir. Bizde zaten bunu öneriyoruz. Komisyon şu an Anayasa tartışması yürütmüyor. Anayasa değişikliği gerektirmeyen konularla ilgili tartışmalara yürütüyor. Anayasa'nın 90'ıncı maddesi uyarınca uluslararası hukukun gereği olarak hazırlanacak bir rapor ve onun kanunlaşacağı bir süreç öngörüyoruz.

 

MESELENİN NE KADAR CİDDİ OLDUĞUNU ANLAMASI GEREKİYOR

 

Sayın Bahçeli bakımından, MHP bakımından bu bir beka sorunuysa ve çözüm önerilerini sunduğu halde Cumhur İttifakı'nın büyük ortağı bu öneriler uymuyorsa o zaman o ittifakta görüş ayrılığı oluşur. Türkiye'yi siyasi olarak birlikte yönetiyorsunuz. Meclis'te çoğunluk MHP'nin milletvekilleri sayesinde oluşturuluyor. Çıkan bütün kanunlar MHP'nin desteğiyle çıkıyor. Dolayısıyla Türkiye için çok yaşamsal bir konuda eğer bu öneriler hayata geçmeyecekse o zaman MHP'nin de siyasi sorumluluk alacağı günlerin yakın olduğunu düşünmek isteriz. AK Parti'nin de meselenin ne kadar ciddi olduğunu anlaması gerekir. Yoksa kamuoyunda sürece olan güven daha fazla erozyona uğrayacaktır. Son bir ayda Kürt halkı nezdinde büyük bir duygu kırıklığına sebep oldu. Sayın Bahçeli'nin bu son irade beyanından sonra önümüzdeki bir ay içerisinde gereği yapılmazsa; bu sefer daha büyük hayal kırıklıkları yaşanabilir. Bunların yaşanmaması için MHP ve Sayın Bahçeli'nin daha fazla siyasi sorumluluk alacağı günleri görmek isteriz."

 

MA / Sema Bingöl